2018        ,                                 27                                            

 

Yangiliklar

News






































 

GISMETEO:   .
GISMETEO:   .

 

 Y a n g i l i k l a r

Mamlakatimizda tinch maqsadlarda foydalanish uchun atom energetikasi barpo etiladi

 

 

Ozbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 2018-yilning 10 iyul kuni mamlakatimizda mutlaqo yangi soha bolgan atom energetikasini barpo etish boyicha tashkiliy-texnik chora-tadbirlarni amalga oshirish masalalarigabagishlangan yigilish otkazildi.

Dunyoda gaz, neft, komir va boshqa manbalarga bolgan talab kun sayin ortmoqda. Bu, oz navbatida, ushbu resurslar zaxirasining keskin kamayib ketishiga olib kelayotir. Shuning uchun butun bashariyat ehtiyoj uchun ishlatiladigan resurslarning muqobilidan foydalanishga harakat qilmoqda. Shulardan biri tinchlik maqsadlari yolida atom elektr energetikasini rivojlantirishga alohida etibor qaratilmoqda. Hozirda jahonning 30 dan ziyod mamlakatida atom elektr stansiyalaridan samarali foydalanilmoqda. Bu mamlakat iqtisodiyotiga katta foyda keltirish bilan birga, tabiiy resurslar tejalishiga xizmat qilmoqda.

Bugungi kunda mamlakatimizda elektr energiyasiga bolgan talab 69 milliard kilovatt-soatni tashkil etadi. Bu quvvatning qariyb 85 foizi gaz va komir yoqish orqali, qolgan 15 foizi gidroelektr stansiyalarida ishlab chiqariladi. Buning uchun yiliga 16,5 milliard kub metr tabiiy gaz, 86 ming tonna mazut va 2,3 million tonna komir sarflanadi.

Hisob-kitoblarga kora, iqtisodiyot osishi, aholi soni va turmush darajasi oshishi evaziga 2030 yilda elektr energiyasiga bolgan talab 117 milliard kilovatt-soatga yetadi. Buning uchun yangi quvvatlar tashkil etish kerak boladi.

Agar ushbu quvvatni taminlash uchun tabiiy gaz va komirdan foydalanishni davom ettiraversak, ularning mavjud zaxirasi malum vaqtdan keyin tugab qolishi mumkin. Bu esa kelajak avlod oldida kechirib bolmaydigan xato va jinoyat boladi, dedi Shavkat Mirziyoyev.

Shu bois mamlakatimizda tinch maqsadlarda foydalanish uchun ekologik toza va uzoq muddat tugamaydigan atom energetikasini barpo etishga kirishildi. Rossiyaning Rosatom davlat korporatsiyasi bilan hamkorlikda atom elektr stansiyasini qurish boyicha kelishuvga erishildi. Mazkur kompleks 2energoblokdan iborat, har birining quvvati 1 ming 200 megavatt boladi. Uni 2028 yilgacha toliq ishga tushirish rejalashtirilgan.

Atom elektr stansiyasi barpo etilishi natijasida yiliga 3,7 milliard kub metr tabiiy gaz tejaladi. Bu manba qayta ishlanib, yuqori qoshilgan qiymatli neft-kimyo mahsulotlari ishlab chiqariladi. Agar tejalgan gazni qayta ishlamasdan eksport qilgan taqdirda ham, Ozbekistonga yiliga 550-600 million dollar valyuta tushadi.

Atom energiyasi ekologik toza, bunday stansiyalar zararli is gazini hosil qilmaydi. Natijada mamlakatimizda tabiiy gazni yoqishdan hosil boladigan va atrof-muhitga tarqaladigan is gazi hajmi yiliga 3 million tonnaga kamayadi.

Yigilishda atom elektr stansiyasini qurish, undan foydalanish bilan bogliq tashkiliy-texnik va amaliy ishlar muhokama qilindi.

Prezidentimiz shunday obyektlarni qurish boyicha rivojlangan davlatlar tajribasi asosida ish tutish, atom elektr stansiyasini joylashtirish boyicha texnik shartlarni ishlab chiqish va geologik-qidiruv ishlarini sifatli bajarish boyicha topshiriqlar berdi.

Mamlakatimizda yangi bolgan ushbu sohaga doir normativ-huquqiy baza yaratish, Atom energiyasidan foydalanish togrisidagi qonun va tegishli qaror loyihalarini ishlab chiqish, ularning MAGATE talablari va xalqaro hujjatlarga muvofiqligiga alohida etibor qaratish zarurligi takidlandi.

Bu boradagi barcha ishlarni muvofiqlashtirish, hujjatlarni tayyorlash, loyihalashtirish ishlari va muzokaralar olib borish uchun Vazirlar Mahkamasi huzurida yangi tashkilot tuzish kerak. Shu bilan birga, ushbu tashkilot huzurida atom elektr stansiyasi qurish direksiyasini ham tuzish zarur. Keyinchalik ushbu direksiya atom elektr stansiyasining operatori bolib qoladi, dedi davlatimiz rahbari.

Malumki, atom elektr stansiyasi qurish va undan foydalanishda eng zamonaviy va murakkab texnologiyalar qollaniladi. Buning uchun esa chuqur bilim va yuqori malakaga ega bolgan mutaxassislar kerak. Shu bois Toshkentda fizika sohasida dunyoda yetakchi talim muassasalaridan biri hisoblangan Moskva muhandislik-fizika instituti filialini ochish moljallanmoqda.

Shuningdek, fizika va texnika yonalishlaridagi oliy oquv yurtlarini bitirgan salohiyatli kadrlarni tanlab olib, ularni Moskva va Minsk shaharlariga oqishga hamda atom elektr stansiyalarida tajriba orttirishga yuborish boyicha korsatma berildi.

Ushbu loyihani amalga oshirishda mutlaqo boshqacha tizim yaratamiz, bu borada biron-bir byurokratik tosiqlar bolishiga umuman yol qoyilmaydi, dedi Prezidentimiz. Chunki har tomonlama uzoqni kozlab rejalashtirilgan ekologik toza va zararsiz ushbu yirik loyiha mamlakatimiz iqtisodiy taraqqiyotiga, xalqimiz turmush farovonligini yanada oshirishga xizmat qiladi.

Yigilishda har bir bosqichdagi ishlarni puxta ishlab chiqish va amalga oshirilayotgan ishlar natijadorligini qatiy nazoratga olish boyicha korsatmalar berildi.

 

Manba: OzA

 

 

 

27


2018 ,




























 

www.uzbekistan.kg  2018